Llywodraethu

Ers 1999 Mae Cymru wedi gweld datblygiad datganoli democrataidd – Cynulliad Cenedlaethol newydd ac esblygiad Llywodraeth Gymreig. Mewn 17 mlyned yn unig mae Cymru wedi sefydlu Sened deddfwriaethol a chanddi bwerau i drethu a benthyg.

Ond mae’r sefydliadau wedi datblygu o flaen yr haenen o gymdeithas sifig sydd ei angen i’w cynnal.

Caiff y rhan fwyaf o bobl eu gwybodaeth ynglŷn â’r hyn sydd yn ddigwydd yng Nghymu o’r cyfryngau yn Llundain a phrin iawn y byddant yn cynnwys newyddion o Gymru. Amlinellodd awdit cyfryngau y Sefydliad yn 2008 a hefyd yn 2015 yn fanwl yr holl heriau strwythurol, masnachol a thechnolegol sydd yn ein hwynebu ac yn gadael Cymru â thirwedd cyfryngau diffaith. Dangosodd arolwg gan y BBC yn 2014 fod bron i hanner y sawl a atebodd yn credo fod y GIG yng Nghymru’n cael ei redeg gan Lywodraeth y DG, er bod iechyd wedi cael ei ddatganoli’n llwyr i Gymru ers 1999.

Grŵp Polisi Cyfryngau’r Sefydliad yw un o’r ychydig leisiau gweithgar sydd yn tynnu sylw at y broblem ac sydd yn cynnig atebion. Gallwch weld ein gwaith ar y cyfryngau yma.

Gyda chyn lleied o ffynonellau o wybodaeth ynglŷn â’r penderfyniadau a wneir yma yng Nghymru dyw hi ddim yn syndod fod cael y cyhoedd i ymglymu â’r Cynulliad yn dipyn o her: Mae’r nifer sydd yn pleidleisio mewn etholiadau cynulliad yn gymharol isel yn hanesyddol. Rydym wedi gwneud peth gwaith arloesol i ymglymu pobl Cymru ar faterion polisi.

Yn dilyn refferendwm yr Alban yn 2014 roeddem yn cred fod yna berygl mawr y byddai Cymru’n cael ei hesgeuluso o’r drafodaeth ynglŷn â’r DG, ac fe lawnsiom drafodaeth ar-lein agored i bawb ynglŷn â dyfodol Cymru. Gan ddefnyddio technoleg ffynonellau torfol blaengar, fe sgwrsiom ni gyda thua 12,000 o bobl ar draws Cymru ynglŷn â dyfodol economi Cymru, ein gwladwriaeth les a dyfodol y DG. Er gwaetha’r diffyg ymglymiad gan bobl ar draws Cymru mewn gwleidyddiaeth, fe lwyddom i gysyltu â phobl ar hyd y wlad ynglŷn â’r materion cyfansoddiadol hyn. Mewn ymateb i’r hyn wnaethon ni ei ddarganfod, fe wnaethon ni ddadlau’r achos fod perfformiad yn fwy pwysig i’r cyhoedd na phwerau, er gwaetha’r amlygrwydd a roddir i bwerau yn y rhethreg bresennol.

Yn ein swydd fel cyfaill beirniadol dymunwn herio perfformiad gwael yn y maes hwn er mwyn gwneud Cymru’n well. Byddwch cystal ag ystyried sut allwch chi gefnogi ein gwaith yn y maes hwn.

Ein gwaith ar Lywodraethu

Sign up to our newsletters