Iechyd a Gofal Cymdeithasol

Mae ein gwaith mewn iechyd a gofal cymdeithasol wedi canolbwyntio ar gynnig atebion i’r heriau sydd yn wynebu’r GIG yng Nghymru drwy gyfrwng polisiau ymarferol.

Cynyddu mae’r pwysau ar y gwasanaeth iechyd o ganlyniad i newidiadau mewn demograffeg. Yn 2008 roedd 18% o boblogaeth Cymru dros 65, ond bydd hwn yn cynyddu i 26% erbyn 2033. Yn y cyfamser mae adnoddau’n mynd yn fwy prin. Yn ôl amcangyfrif gan The Institute for Fiscal Studies cafwyd toriad o 8.6% i gyllideb gofal cymdeithasol Cymru rhwng 2010 a 2014.

Er bod cyllideb 2016-7 wedi cynnal y gwariant ar iechyd mae yna bryderon ynglŷn â’r pwysau sydd yn wynebu GIG Cymru. Ar hyn o bryd mae iechyd a gofal cymdeithasol yn gyfrifol am 46% o holl gyllideb Cymru. Dengys rhagolygon gan Wasanaethau Cyhoeddus Cymru 2025 y gallai iechyd fod yn gyfrifol am 67% o holl gyllideb Llywodraeth Cymru erbyn 2024-25.

Mae gwneuthurwyr polisi ac ymarferwyr yn ymaflyd â’r pwysau hyn wrth geisio cyflenwi gofal cyson ac effeithiol.

Gwaith y Sefydliad yw gweithio ar iechyd a gofal cymdeithasol a dros y blynyddoedd diwethaf mae hyn wedi amrywio o gancr i dementia i bolisi bwyd.

Fe wnaeth ein project blaengar ‘Sgwrs am Ganser’ redeg am fwy na thri mis yn 2015 ac fe ymgynghorwyd â dros 9000 o bobl a effeithiwyd gan gancr yng Nghymru gan ofyn iddyn nhw beth ellid ei wneud i wella eu gofal. Cafodd ein darganfyddiadau eu canoli o amgylch thema cyfathrebu; sydd yn amrywio o gael mwy o gefnogaeth gyda thrafnidiaeth a gwasanaethau, i fynediad at nodiadau cleifion a ffyrdd o fynd i’r afael â gorfod aros am apwyntiadau. Bydd ein gwaith nawr yn edrych ar brofi datrysiadau i’r syniadau hyn mewn cys-destun, gan ddefnyddio syniadau gan gleifion ac ymarferwyr.

Ym mis Awst 2015, fe wnaeth y darlledwr blaenllaw, Beti George dradodi darlith ar ofal demntia yn yr Eisteddfod Genedlaethol. Gellir dod o hyd i’r ddarlith lawn isod.

Edrychodd y trydydd papur yn ein cyfres, sydd yn argymell syniadau polisiau ‘parod’ ar gyfer pleidiau gwleidyddol i addasu a’u cynnwys yn eu maniffestos eu hunain, ar bolisi bwyd yn 2015. Awdur ‘Bwyd da i bawb’ oedd yr Athro Kevin Morgan, arbenigwr o statws ryngwladol ar fwyd cynaliadwy, ac a wnaeth ddadlau’r achos i Gymru gofleidio’r mudiad bwyd da er mwyn hyrwyddo amrywiaeth eang o achosion, gan gynnwys iechyd a lles, cyfiawnder cymdeithasol, didwylledd ecolegol a lles anifeiliaid.

Gallwch weld ein gwaith ar iechyd a gofal cymdeithasol isod. I gefnogi ein gwaith ar iechyd, byddwch cystal ag ystyried ymuno â’r Sefydliad.

Ein gwaith ar iechyd a Gofal Cymdeithasol

Sign up to our newsletters